Początek

Skrypty Ciekawe strony  

Zaliczanie

   
 

Próba przeginania blach i taśm

I.Cel ćwiczenia.

 

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się przeprowadzaniem próby wielokrotnego przeginania 

blach i taśm o grubości do 3 mm, w celu oceny przydatności do odkształceń plastycznych. 

Próbę przeprowadza sie zgodnie z normą PN - 90 / H - 04407. Postanowienia normy stosuje 

się przy bieżących próbach odbiorczych i kontrolnych oraz do badań rozjemczych.

 

II.Opis ćwiczenia.

 

1.Zasady próby.

 

Próba polega na odkształcaniu plastycznym w temperaturze otoczenia próbki o przekroju 

prostokątnym z blachy lub taśmy, zamocowanej jednym końcem w uchwytach mocujących 

urządzenia, przez jej wielokrotne przeginanie na przemian w jedną i drugą stronę o kąt 90 od 

położenia wyjściowego, na wymiennych rolkach lub szczękach oporowych o określonym 

promieniu.

Próbę należy uznać za zakończoną w przypadku:

- osiągnięcia liczby przegięć, określonych w normach przedmiotowych,

- pojawienia się pęknięć na powierzchni próbki lub całkowitego złamania próbki.

2.Wielkości i ich oznaczenie.

Określenie wielkości i ich oznaczenia - wg tablicy 1.

Tablica 1.

 

Określenia wielkości

Oznaczenia

Jednostka

Grubość próbki.

a

mm

Promień rolek lub szczęk oporowych

r

mm

Odległość pomiędzy górną płaszczy- zną styczną do rolek lub szczęk opo- rowych a dolna powierzchnią czoło- wą prowadnicy.

h

mm

Odległość pomiędzy płaszczyzną przechodzącą przez osie rolek lub szczęk oporowych a najbliższym punktem zetknięcia próbki z uchwy- tami mocującymi urządzenia.

y

mm

Liczba przegięć.

Nb

-

 3.Urządzenie do przeprowadzenia próby.

 

Urządzenie do próby przeginania.

Podstawowe wymiary konstrukcyjne urządzenia zależne od próby przeginania w zależności od 

grubości próbki - wg tablicy 2, jeżeli w normach przedmiotowych nie podano inaczej.

 

3.Warunki przeprowadzenia próby.

 

W celu prawidłowego przeprowadzenia próby przeginania, urządzenie powinno spełniać 

następujące warunki:

Tablica 2.

 

Grubość próbki. Podstawowe wymiary konstrukcyjne urządzenia

 

a

r

h1)

y2)

mm

mm

mm

mm

do 0,3

1,0 0,1

5 0,5

1,5 0,1

0,3 - 0,5

2,5 0,1

10 0,5

1,5 0,1

0,5 - 1,0

5,0 0,1

15 0,5

3,0 0,2

1,0 - 1,5

7,5 0,2

20 1,0

3,0 0,2

Dopuszcza się stosowanie urządzeń w odległości h wynoszącej od 25 do 50 mm.

2) Podana odległość y dotyczy wyłącznie rolek oporowych.

 

a / osie wzdłużne rolek lub szczęk oporowych powinny być do siebie równoległe i 

prostopadłe do płaszczyzny przeginania,

b / płaszczyzna przechodząca przez osie wzdłużne rolek lub szczęk oporowych powinna być 

prostopadła do wzdłużnej osi próbki,

c / rolki lub szczęki oporowe i uchwyty mocujące urządzenia powinny być o twardości min. 

61 HRC i o odpowiedniej odporności na ścieranie,

d / powierzchnie pionowe uchwytów urządzenia, od strony styku z próbką, powinny 

wystawać poza czoło rolek lub szczęk oporowych w ten sposób, aby odstęp ( luz ) pomiędzy 

zaciśniętą w uchwytach próbką a rolkami lub szczękami oporowymi mierzony na linii łączącej 

jej środki nie był większy niż 0,1 mm,

e / chropowatość powierzchni rolek lub szczęk oporowych wyrażona parametrem Ra nie 

powinna przekraczać 1,25 m,

f / górne położenie powierzchni czołowej uchwytu urządzenia mocującego próbkę powinno 

być zawsze poniżej środka rolek lub szczęk oporowych; wielkość tego obniżenia dla rolek 

wynosi y,

g / odległość od osi obrotu dźwigni zginającej do górnej płaszczyzny stycznej do rolek lub 

szczęk oporowych niezależnie od ich promienia r nie powinna przekraczać 1 mm.

 

4.Próbki.

Jeżeli w normach przedmiotowych nie podano inaczej, to z partii pobiera się nie mniej niż trzy 

próbki ( odcinki próbne ), w kierunkach wzdłużnych. Oś próbki powinna być usytuowana w 

1/2 szerokości wyrobu o szerokości poniżej 50 mm i co najmniej w 1/4 szerokości od brzegu 

wyrobu o szerokości 50 mm i powyżej.

Przy wycinaniu odcinków próbnych miejsca cięcia powinny być oddalone od brzegów próbki 

na szerokość zabezpieczającą przed zmianą własności badanego materiału. Pozostawione 

naddatki na powierzchniach bocznych odcinków próbnych odpowiadające co najmniej 

podwójnej grubości wyrobu należy usunąć obróbką mechaniczną ( frezowanie lub piłowanie ). 

Na powierzchniach surowych próbki pozostających w stanie po przeróbce plastycznej, nie 

dopuszcza się śladów zgrzeliny, zadrapań pęknięć i wgnieceń. Powierzchnie te nie podlegają 

obróbce mechanicznej. Ostre krawędzie boczne próbki i występujące w wyniku cięcia 

zadziory, zadrapania i pęknięcia powinny być usunięte pilnikiem.

Grubość próbki powinna odpowiadać grubości badanego wyrobu, przy zachowaniu 

neutralnego stanu jego powierzchni na próbce. Długość próbki powinna wynosić 100 - 150 

mm. Szerokość próbki. Jeżeli w normach przedmiotowych nie podano inaczej, szerokość 

próbki powinna wynosić 20+5 mm. Próbki taśm o szerokości do 25 mm zachowują pełną 

szerokość wyrobu ( nie podlegają obróbce mechanicznej ). W próbie przeginania blach i taśm 

elektrotechnicznych prądnicowych i transformatorowych, dopuszcza się próbki o szerokości 

30 0,2 mm.

 

III.Przebieg ćwiczenia.

Próbę przeginania należy przeprowadzić w temperaturze od 10 do 35 oC , a w przypadku 

badań rozjemczych w temperaturze 23 5 oC.

Próbę przeprowadza się w następujący sposób: próbkę należy jednym końcem zamocować 

w uchwytach mocujących urządzenia w pozycji pionowej wg rys. 1 i założyć prowadnicę na 

drugi swobodny koniec próbki ( położenie wyjściowe ). Jeżeli sztywność próbki jest 

niewystarczająca dla zapewnienia stałej styczności ze zderzakiem urządzenia ( z korpusem ) 

podczas przeginania, próbę należy wykonać na próbce naprężonej wzdłuż jej osi. Wielkość 

naprężenia nie powinna przekraczać 2% naprężenia odpowiadającego wytrzymałości na 

rozciąganie badanego materiału. Od położenia wyjściowego próbkę zgina się na przemian w 

prawo i w lewo o kąt 90o z jednostajną częstotliwością nie przekraczającą jednego przegięcia 

na sekundę. Jeżeli nagrzanie się próbki podczas próby może mieć wpływ na wynik próby, 

należy zmniejszyć częstotliwość przeginania. Za jedno przegięcie uważa się zgięcie próbki o 

kąt 90o do zderzaka urządzenia ( do korpusu ) i powrotne jej odgięcie do położenia 

wyjściowego wg rys. 2. Nie należy próby przerywać pomiędzy kolejnymi przegięciami.

W zależności od wymagań norm przedmiotowych lub warunków zamówienia próbę należy 

przeprowadzić:

a / do osiągnięcia wymaganej liczby przegięć, określonej w normach przedmiotowych lub 

warunkach zamówienia,

b / do osiągnięcia liczby przegięć odpowiadającej pojawieniu się pierwszego pęknięcia 

widocznego nie uzbrojonym okiem,

c / do całkowitego złamania próbki.

Rys.1.1.Przeprowadzenie próby.

 

Przegięcie, które spowodowało pęknięcie lub całkowite złamanie próbki, nie wlicza się do 

liczby przegięć Nb. W czasie trwania próby należy obserwować powierzchnię próbki w 

miejscu zginania.

Wynik próby uważa się za dodatni, jeżeli:

a / po wykonaniu określonej w normach przedmiotowych lub warunkach zamówienia liczby 

przegięć, próbka nie uległa złamaniu i nie wykazuje na powierzchni rozwarstwień lub śladów 

pęknięć,

b / uzyskana liczba przegięć, do pojawienia się pęknięcia lub całkowitego złamania próbki, 

jest równa lub większa od liczby przegięć określonej odpowiednio w normach 

przedmiotowych lub warunkach zamówienia.

 

IV.Uwagi do sprawozdania.

Sprawozdanie z próby powinno zawierać:

a / określenie celu próby,

b / wyszczególnienie wyznaczanych wskaźników,

c / wypełniony protokół pomiarów z uwagami dotyczącymi poszczególnych prób,

d / dyskusję otrzymanych wyników:

- ocenę dokładności otrzymanych wyników,

- wskazania źródeł rozbieżności wyników,

- ocenę przydatności badanych materiałów do takich czy innych procesów technologicznych,

- uwagi i wnioski.