Początek

Skrypty Ciekawe strony  

Zaliczanie

   
 

 Pomiary kątów i stożków

  

I. Cel ćwiczenia :

Opanowanie umiejętności posługiwania się kątomierzem i odczytywanie jego wskazań, 

opanowanie zastosowania liniału sinusowego, zapoznanie się z metodą pomiaru stożków za 

pośrednictwem wałeczków i kulek.

 

II. Wyposażenie :

1. Przedmioty mierzone :

- wałek zakończony stożkowo (sprawdzian stożkowy )

- stożkowa tulejka redukcyjna PTPK

- płytka stalowa skośnie ścięta

2. Przyrządy pomiarowe :

- suwmiarka uniwersalna MAUb

- płyta pomiarowa MLFa

- 2 mikrometry zewnętrzne o zakresach pomiarowych 0 -25 i 25 - 50 (MMZb i MMZh)

- głębokościomierz mikrometryczny MMSe

- liniał sinusowy

- kątomierz uniwersalny

- kątomierz optyczny

- komplet płytek wzorcowych klasy 1

- czujnik zegarowy

- wałeczki łożyskowe

- kulki łożyskowe

 

III. Wiadomości uzupełniające.

A. Pomiar kątów kątomierzem uniwersalnym i optycznym :

Pomiar kątomierzem polega na przyłożeniu bez szczelin, obu ramion kątomierza do boków 

mierzonego kata. Wskazania kątomierzów optycznych odczytuje się z podziałki kreskowej, 

przez wbudowaną w przyrząd lupę, natomiast w kątomierzach uniwersalnych bezpośrednio 

z podziałki. Zarówno jedno jak i drugie kątomierze mają noniusze zwiększające dokładność 

odczytywania wskazań. Noniusz kątomierza uniwersalnego jest dwukierunkowy. Przy 

odczytywaniu wskazania należy posługiwać się tą częścią noniusza, którego kierunek 

rosnących wartości podziałki jest zgodny z kierunkiem podziałki głównej.

rys. 1.0

Pomiar kątomierzem uniwersalnym

1 - ramię stałe

2 - uchwyt

3 - tarcza z podziałką kątową

4 - trzpień

5 - noniusz

6 - uchwyt

7 - ramię przesuwne

Przykłady zastosowań kątomierza uniwersalnego do pomiaru różnych kątów :

rys. 1.1

B. Pomiar kątów liniałem siunusowym.

Liniał sinusowy składa się z liniału opartego na dwóch wałkach, jednakowej średnicy, 

których osie są równoległe do siebie i leżą w płaszczyźnie równoległej do górnej 

płaszczyzny liniału. Odległość między osiami wałków wynosi zazwyczaj 100 lub 200 mm.

sina= h/l

LIniał ustawia się na kąt a, mierzony uprzednio kątomierzem. Pod jeden wałek liniału 

ustawia się stos płytek wzorcowych o wysokości obliczonej w/g wzoru h= 100 x sina

przy czym 100 jest wartością L liniału, a sina wyznacza się z tablic trygonometrycznych ). 

Po ustawieniu liniału sinusowego należy na nim umieścić przedmiot sprawdzany, a następnie 

za pomocą czujnika sprawdzić równoległość górnej krawędzi przedmiotu do płaszczyzny. 

Różnicę d między kątem ustawienia liniału, a rzeczywistym kątem a przedmiotu oblicza się 

wg. wzoru :

da=( dn/L ) x 3438

dn - odchyłka czujnika w ( mm )

L - odległości między skrajnymi położeniami czujnika w mm

3438 - współczynnika wynikający z przeliczenia radiana na minuty ( da jest wyrażona w 

minutach kątowych )

C. Pomiar kąta stożka zewnętrznego parą wałeczków i mikrometrem. Podczas pomiaru 

kąta stożka zewnętrznego stożek ustawia się pionowo na podstawce z zaciskiem. Po obu 

stronach jego pobocznicy układa się wałeczki o równych średnicach dw , a następnie taką 

samą parę wałeczków opiera się na dwóch stosach płytek wzorcowych o równych 

wysokościach. Odległość wałeczków M1i M2 mierzy się mikrometrem zewnętrznym.

rys. 1.3

Kąt a oblicza się w/g wzoru :

tg (a/2)= ( M1- M2 )/( 2ls)

M1- mniejsza odległość wałeczków

M2- większa odległość wałeczków

ls - długość płytek wzorcowych

D. Pomiar kąta stożka wewnętrznego kulkami i głębokościomierzem.

Pomiar wykonuje się metodą pośrednią dwiema, różnymi metodami, odpowiednio 

dobranymi kulkami pomiarowymi oraz głębokościomierzem mikrometrycznym.

rys. 1.4

 

Kąt stożka a oblicza się w/g wzoru : 

sin ( a/2 )= [ (d2 - d1 )/2( ( M1- M2 )- (d2 - d1 )]

gdzie :

d2 i d1 - średnice kulek pomiarowych

M1i M2 - wielkości zmierzone głębokościomierzem mikrometrycznym

 

IV. Przebieg ćwiczenia :

1. Pomiar kątów kątomierzem uniwersalnym i optycznym.

2. Pomiar kątów liniałem sinusowym.

3. Pomiar kątów MWM.

4. Pomiar kątów płytkami wzorcowymi kątowymi.

 

V. Uwagi do sprawozdania :

- Zestawić wyniki pomiarów

- Wykonać wymagane obliczenia i podać wyniki

- Podać krótką charakterystykę stosowanych metod pomiarów oraz własne spostrzeżenia 

dotyczące tych metod.

 

VI. Zestawienie i interpretacja wyników pomiarów :

 

Lp.

Pomiar kątownikiem uniwersalnym

Pomiar mikroskopem warsztatowym

Pomiar liniałem sinusowym

a1

 

 

 

a2

 

 

 

a3

 

 

 

a4

 

 

 

VI. Pytania kontrolne :

 

1. Jakie znasz metody pomiaru kątów ?

2. Naszkicuj pomiar kąta liniałem sinusowym w przypadku, gdy kąt ten jest nieznany.

3.W jaki sposób posługujemy się płytkami wzorcowymi kątowymi przy pomiarze kątów ?

4. W jaki sposób dokonujemy pomiaru kąta MWM ?

5. W jaki sposób dokonujemy pomiaru kątów za pomocą poziomnic ?